TÜBİTAK BİGG Nedir? Kimler Başvurabilir, Süreç Nasıl İşler?

TÜBİTAK BİGG nedir? Kısa cevap

TÜBİTAK BİGG, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerinin girişime dönüşmesini hedefleyen bir program çerçevesidir. Güncel 1812 BİGG Yatırım modelinde süreç yatırım temellidir; eski dönemlerdeki hibe anlatımıyla aynı kabul edilmemelidir. İş fikrinin geliştirilmesi, uygulayıcı kuruluş süreci ve sonraki değerlendirme adımları birlikte ele alınır. Başvuru sahibinin uygunluğu, şirketleşme zamanı ve çağrı takvimi için güncel resmî belgeler incelenmelidir.

Bir teknoloji fikriniz varsa ilk işiniz sunuma büyük bir pazar rakamı koymak değil, çözdüğünüz problemi ve teknik yaklaşımınızı açıklamaktır. Program hazırlığı, iş fikrinin bilimsel veya teknolojik tarafıyla ticari tarafını aynı dosyada ilişkilendirmeyi gerektirir. Bu rehber; fikirden iş planına, teknik doğrulamadan jüri hazırlığına kadar uygulanabilir bir çalışma düzeni sunar. Programa kabul veya yatırım sonucu hakkında garanti vermez.

Güncel yatırım modeli nasıl anlaşılmalı?

TÜBİTAK’ın 1812 program sayfası, iş fikri geliştirme ve yatırım aşamalarını ayrı açıklar. 30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilen 2026-2 çağrı duyurusunda, ilgili değerlendirmeyi geçen girişimler için yüzde 3 pay karşılığında 1.350.000 TL yatırım belirtilmektedir. Bu tutar ve oran söz konusu çağrıya aittir; sonraki dönemlerin değişmez koşulu olarak kullanılmamalıdır.

Bu bilgi, BİGG’i yalnızca karşılıksız para olarak düşünmemeniz gerektiğini gösterir. Yatırım ilişkisinin pay yapısına ve şirketleşmeye etkisini anlamalısınız. Eski bir blog yazısındaki destek tutarıyla yeni başvuru planı hazırlamayın. Çağrı metni, uygulama esasları, yatırım belgeleri ve takvim birlikte incelenmelidir. Bir sonraki başvuru dönemi için hangi belgenin güncel olduğunu resmî sayfadan kontrol edin; sosyal medyada dolaşan kısa özetleri tek kaynak olarak kullanmayın.

Kimler başvurabilir sorusuna nasıl yaklaşmalısınız?

Başvuru sahibi koşullarını okurken yalnızca eğitim durumuna bakmak yeterli değildir. Daha önce alınan destekler, şirket veya ortaklık durumu ve ilgili aşamanın koşulları değerlendirmeyi etkileyebilir. Kendi durumunuzu güncel program metniyle madde madde karşılaştırın. Emin olmadığınız bir hususu uygun saymak yerine uygulayıcı kuruluşa sorun. Şirketleşme kararını bu kontrol tamamlanmadan yalnızca hız kazanmak amacıyla vermeyin.

Hazırlık için bir uygunluk dosyası oluşturabilirsiniz. Eğitim bilgisi, mevcut çalışma durumu, varsa şirket ilişkileri ve önceki destek deneyimleri burada yer alsın. Her sorunun yanına ilgili resmî açıklamayı ve kontrol tarihini yazın. Başvuru koşulları konusunda size verilen tavsiyenin hangi çağrıya dayandığını öğrenin. Farklı yıl veya farklı program için doğru olan bir yanıt sizin başvurunuzda aynı sonucu doğurmayabilir.

Uygulayıcı kuruluşun rolünü nasıl değerlendirmelisiniz?

Uygulayıcı kuruluş süreci, iş fikriniz üzerinde çalışabileceğiniz ve başvuru hazırlığını geliştirebileceğiniz bir aşamadır. Kuruluş seçerken yalnızca yakınlığa veya bilinirliğe bakmayın. Teknoloji alanınız, mentorluk ihtiyacınız, programın çalışma takvimi ve sizden beklenen katılım önemlidir. Fikrinizin teknik ve ticari tarafını değerlendirebilecek bir ortam bulmaya çalışın. Başvuru ve ön değerlendirme takvimlerinin birbirinden farklı olabileceğini dikkate alın.

Görüşmeye giderken net sorular hazırlayın: hangi hazırlık çalışmaları yürütülüyor, geri bildirim nasıl veriliyor, iş planı hangi aşamalarda gözden geçiriliyor ve takvimde hangi teslimler bulunuyor? Programın size sunabileceği katkıyla sizin üstleneceğiniz emeği birlikte düşünün. Bir kuruluşa kabul edilmek, iş planınızın bütün sorularının cevaplandığı anlamına gelmez. Görüşmelere veriyle hazırlanmanız ve geri bildirimleri uygulamanız gerekir.

Problemi teknolojiyle değil, müşteri ihtiyacıyla başlatın

“Yapay zekâ kullanacağız” veya “Yeni bir sensör geliştireceğiz” ifadeleri yöntemi anlatır; ihtiyacı açıklamaz. Önce kimin hangi sorunu yaşadığını yazın. Sorunun sıklığı, etkisi ve mevcut çözüm biçimi nedir? Müşteri bugün bu iş için para veya zaman harcıyor mu? Hangi durumda yeni bir çözüme geçmeye istekli olur? Bu sorular teknik fikrin ekonomik bağlamını kurar.

Teknolojiyi anlatırken problemi görünmez hale getirmeyin. Örneğin görüntü işleme tabanlı kalite kontrol fikrinde, yalnızca model mimarisini açıklamak yerine hangi üretim hatasının hangi koşullarda tespit edileceğini belirtin. Mevcut kontrol yönteminin sınırlarını ve hedeflenen iyileşmeyi gösterin. İyileşme iddiası henüz test edilmediyse bunu hedef olarak yazın. Hedef performansla elde edilmiş performansı birbirine karıştırmak, dosyanın güvenilirliğini zayıflatır.

Teknolojik yenilik ve belirsizlik nasıl anlatılır?

Teknik bölümde mevcut yaklaşımları ve sizin önerdiğiniz farkı açıkça tanımlayın. “Türkiye’de ilk” veya “Dünyada rakipsiz” gibi doğrulanması zor ifadeler yerine, belirli bir performans, kullanım koşulu veya maliyet problemine odaklanın. Hangi teknik engelin aşılması gerektiğini, hangi yöntemi deneyeceğinizi ve yöntemin başarısını nasıl ölçeceğinizi anlatın. Böylece yenilik iddiası bir sıfattan çıkıp incelenebilir bir açıklamaya dönüşür.

Teknik riskleri dosyadan çıkarmaya çalışmayın. Bir araştırma veya geliştirme işinde belirsizlik bulunabilir; önemli olan bunu yönetebilecek planın olmasıdır. Kullanılacak veri, deney düzeni, ölçüm yöntemi ve alternatif yaklaşım üzerinde düşünün. Başarı koşulu sağlanmazsa hangi değişikliği deneyeceğinizi yazın. Proje boyunca hangi bilgiyi üreteceğiniz ve bu bilginin ürüne nasıl dönüşeceği anlaşılır olmalıdır.

Pazar araştırmasını nasıl somutlaştırırsınız?

Pazar araştırması, büyük bir sektörün toplam değerini yazmaktan ibaret değildir. İlk ulaşabileceğiniz müşteri grubunu belirleyin. Bu grubun kaç farklı alt tipe ayrıldığını ve satın alma davranışının nasıl değiştiğini düşünün. Hastane, üretim işletmesi, bireysel tüketici veya kamu kurumu aynı satış sürecine sahip değildir. Ürününüzün ilk kullanıcılarıyla ileride hedeflediğiniz geniş pazar farklı olabilir.

Müşteri görüşmelerinde geçmiş deneyimleri ve mevcut çözümü araştırın. Görüşülen kişilerin rolünü, sorunun ne kadar yakın zamanda yaşandığını ve söylediklerinin hangi kanıtla desteklendiğini kaydedin. Çok küçük bir örneklemden kesin pazar sonucu çıkarmayın. Bunun yerine bulguları bir sonraki deneyi seçmek için kullanın. İş planında “Pazar doğrulandı” demek yerine hangi kısmı doğruladığınızı, hangi soruların açık olduğunu açıklamak daha güçlü bir yaklaşımdır.

İş modeli ile teknik planı birlikte kurun

Bir ürün teknik olarak çalışabilir fakat müşteriye ekonomik biçimde sunulamayabilir. Üretim maliyeti, kurulum süresi, bakım ihtiyacı ve satış kanalı iş modelini etkiler. Bu nedenle iş planında teknik geliştirme tamamlandıktan sonra ticari model düşünülecekmiş gibi bir sıra kurmayın. Müşteri geri bildirimi teknik tasarımı, teknik sınırlar da fiyatlama ve kullanım kapsamını değiştirebilir.

Ürün başına satış, abonelik, lisans veya hizmet modeli seçeneklerini araştırabilirsiniz. Her seçeneğin gerektirdiği operasyon farklıdır. Örneğin donanımla birlikte hizmet sunuyorsanız kurulum ve bakım yükünü hesaba katın. Yazılım aboneliğinde ise müşterinin ürünü kullanmaya devam etmesini sağlayan değeri düşünün. Gelir tahmininizin altında müşteri sayısı, fiyat, satış döngüsü ve tahsilat varsayımları bulunsun. Toplam gelir rakamı tek başına açıklayıcı değildir.

İş paketleri nasıl hazırlanır?

Projeyi mantıklı ve izlenebilir parçalara ayırın. Her iş paketinde amaç, faaliyetler, sorumlu kişi, süre, çıktı ve başarı ölçütü bulunsun. İş paketlerini yalnızca “araştırma”, “geliştirme” ve “pazarlama” diye adlandırmak yeterli olmayabilir. Hangi araştırmanın hangi kararı etkileyeceğini ve geliştirmenin hangi modülü çalışır hale getireceğini açıklayın. Paketler arasındaki bağımlılıkları da gösterin.

Örneğin veri toplama tamamlanmadan model performansının sağlıklı ölçülemeyeceği bir projede takvim bu sırayı yansıtmalıdır. Tedarik veya müşteri erişimi gibi dışa bağlı adımları da hesaba katın. Bütün faaliyetleri aynı tarihte başlatmak planı daha hızlı yapmaz; yalnızca bağımlılıkları gizleyebilir. Bir iş geciktiğinde sonraki hangi adımların etkileneceğini önceden düşünmek, uygulanabilir bir takvim oluşturmanıza yardımcı olur.

Bütçeyi iş paketlerinden türetin

Bütçede her önemli kalemin belirli bir faaliyetle ilişkisi bulunmalıdır. Personel ihtiyacı hangi işi yapmak için doğuyor? Cihaz hangi ölçümü sağlayacak? Dış hizmet neden içeride yapılamıyor? Bu sorulara açık cevap verin. Bir bütçe kaleminin yüksek veya düşük görünmesinden önce, projenin hedefiyle tutarlı olup olmadığını değerlendirin. Teknik özellikleri belirsiz bir satın alma listesi uygulamada sorun yaratabilir.

Şirketin bütün giderleriyle proje kapsamında değerlendirilecek giderleri ayrı düşünün. İşletmenin genel nakit ihtiyacı, başvuru bütçesinden daha geniş olabilir. Vergiler, satış süreci, operasyon ve beklenmeyen harcamalar için plan yapın. Harcama ve ödeme koşullarını ilgili belgelerden kontrol edin. Yatırım tutarının yeterliliğini yalnızca yıllık toplamla değil, aylık nakit hareketleriyle değerlendirmek daha sağlıklıdır.

Ekibin yeterliliğini nasıl gösterirsiniz?

Ekip bölümünde özgeçmişleri peş peşe koymak yerine, her kişinin projenin hangi sorununu çözeceğini açıklayın. Teknik geliştirme, müşteri araştırması, ürün yönetimi ve operasyon sorumlulukları belli olsun. Eksik yetkinlik varsa bunu gizlemek yerine nasıl tamamlayacağınızı anlatın. Bir danışmanın dönemsel desteğiyle tam zamanlı ekip kapasitesini aynı şey gibi sunmayın.

Kurucuların projeye ayıracağı zaman, şirketleşme beklentileri ve birlikte çalışma biçimi de önemlidir. Özellikle akademik çalışma, mevcut iş veya başka yükümlülükler varsa takvim gerçekçi olmalıdır. Bir kişinin bütün rolleri üstlendiği projede önceliklendirme ve dış destek ihtiyacı daha açık planlanmalıdır. Ekip güçlü yönlerini anlatırken, neden bu problemi çözmeye uygun olduğunu somut deneyim veya çalışma örnekleriyle göstermelidir.

Jüri sunumuna nasıl hazırlanılır?

Sunumun başlangıcında problemi ve çözüm önerisini anlaşılır biçimde anlatın. Sonra teknoloji, müşteri, iş modeli, ekip ve çalışma planını birbirine bağlayın. Teknik ayrıntılar önemli olsa da dinleyicinin ana fikri kaybetmesine izin vermeyin. Her slayt tek bir soruya cevap versin. Ürün gösterimi yapacaksanız gösterimin hangi kısmının çalıştığını, hangi kısmının planlandığını açıkça belirtin.

Prova sırasında yalnızca sunum süresini ölçmeyin. Size sorulan soruların hangi belirsizliği işaret ettiğini de kaydedin. Aynı konu tekrar tekrar soruluyorsa ilgili açıklama yeterince net olmayabilir. Bilmediğiniz soruya cevap uydurmak yerine nasıl araştıracağınızı ve ne zaman netleştireceğinizi söyleyin. Jüri hazırlığı metin ezberleme çalışması değil, projenin mantığını farklı sorular karşısında tutarlı biçimde açıklayabilme hazırlığıdır.

Takvimde hangi tarihleri ayrı izlemelisiniz?

Uygulayıcı kuruluşun kendi hazırlık veya ön başvuru takvimiyle TÜBİTAK’a yapılacak başvurunun takvimi aynı olmayabilir. Her aşamanın son tarihini ayrı kaydedin. Belge hazırlığı, iç kontrol, sistem girişi ve son onay için zaman ayırın. Bir formu doldurmuş olmakla başvurunun tamamlanmış olması arasında fark bulunabilir; sistemde görünen durumu kontrol edin.

2026-2 duyurusundaki tarihler o çağrıya aittir. Bu rehberi daha sonraki bir tarihte okuyorsanız açık başvuru olduğunu varsaymayın. Güncel çağrı sayfasını ve uygulayıcı kuruluş duyurularını yeniden kontrol edin. Son günlerde ortaya çıkabilecek teknik sorunlara karşı dosyayı erken hazırlamak yararlıdır. Şirket kuruluşu gibi geri dönüşü ve maliyeti bulunan adımlar için de ilgili aşamanın talimatını esas alın.

Sık yapılan hazırlık hataları

En sık görülen sorunlardan biri teknolojiyi uzun anlatıp müşteriyi belirsiz bırakmaktır. İkinci sorun, araştırılmamış pazar büyüklüğünü kesin satış beklentisine dönüştürmektir. Üçüncü sorun ise bütçeyi iş planından bağımsız hazırlamaktır. Sunum, takvim ve bütçe farklı hikâyeler anlatıyorsa dosya tutarlılığını kaybeder. Bu belgeleri aynı varsayımlardan üretin.

Bir diğer hata, eski program bilgileriyle güncel başvuru hazırlamaktır. Tutar, model, koşul ve takvim değişebilir. Son kontrol sırasında yalnızca yazım hatalarını düzeltmeyin; kullanılan her kritik bilginin hangi belgeye dayandığını da gözden geçirin. Başka bir girişimin dosyasını kopyalayarak kendi projenize uydurmak yerine, örnekleri yapı öğrenmek için kullanın. Projenin teknik ve ticari gerekçesi sizin çalışmanızdan doğmalıdır.

Örnek hazırlık çalışması: Görüntüyle kalite kontrol

Bir ekibin küçük üreticiler için yüzey kusuru tespit eden bir çözüm düşündüğünü varsayalım. İlk aşamada “Yapay zekâ ile kaliteyi artırıyoruz” demek yerine hangi malzemedeki hangi kusurun hedeflendiğini belirlemesi gerekir. Işık koşulları, ürün çeşitliliği ve üretim hızı modelin performansını etkileyebilir. Ekip, müşteri görüşmelerinde hatalı ürünün bugünkü maliyetini ve mevcut kontrol sürecini öğrenir. Böylece teknik hedefin işletme açısından neden önemli olduğunu açıklayabilir.

Sonraki adım veri ve test planıdır. Hangi görüntüler toplanacak, izinler nasıl alınacak, eğitim ve test verileri nasıl ayrılacak? Prototipin kontrollü ortamda çalışmasıyla üretim hattında çalışması farklı koşullardır. Başvuru dosyasında bu fark açıkça belirtilmelidir. Hedeflenen hata tespit düzeyini mevcut sonuç gibi yazmak yerine, hangi deneyle doğrulanacağını anlatın. Başarısız ölçüm sonucunda denenecek alternatif yaklaşımı da plana ekleyin.

Ticari bölümde ise cihaz satışı, yazılım lisansı veya hizmet modeli seçeneklerini müşteriyle tartışabilirsiniz. Müşterinin kurulum süresi, operatör eğitimi ve bakım konusunda beklentileri ürünü etkileyebilir. Teknik ekip bu geri bildirimleri iş paketlerine yansıtır. Örneğin saha kurulumu kolaylığı önemliyse yalnızca model doğruluğuna odaklanmak yeterli olmayabilir. Müşteri değeri, teknik performans ve kullanım kolaylığı birlikte değerlendirilir.

Bu örnekte hazırlığın çıktısı tek bir iddialı sunum değil; müşteri problemi, deney planı, bütçe ve iş modeli arasında kurulmuş tutarlı ilişkidir. Verilen senaryo herhangi bir projenin destekleneceği anlamına gelmez. Ama ekip, sorular karşısında hangi bilgiye sahip olduğunu ve hangi bilgiyi üretmesi gerektiğini daha açık görebilir. BİGG hazırlığının girişim açısından kalıcı değeri de bu düşünme ve çalışma disiplininin gelişmesidir.

Sık sorulan sorular

BİGG karşılıksız hibe midir?

Güncel 1812 çerçevesini yatırım modeli olarak değerlendirmelisiniz. Eski destek dönemlerine ilişkin anlatımları bugünkü başvurunun yerine kullanmayın. Pay, sözleşme ve şirketleşme ayrıntılarını başvuracağınız çağrının resmî belgelerinden inceleyin. Aynı program ailesindeki geçmiş uygulamalarla güncel modelin ekonomik sonuçları farklı olabilir.

Fikir aşamasında başlamak mümkün mü?

İş fikrinin geliştirilmesine yönelik hazırlık aşamalarını inceleyebilirsiniz. Ancak fikir sahibi olmak bütün uygunluk koşullarını sağladığınız anlamına gelmez. Başvuru sahibine ve ilgili aşamaya ilişkin güncel kuralları kontrol edin. İlk hazırlıkta müşteri problemi, teknik yaklaşım ve ekip yetkinliği üzerine çalışmak görüşmelerinizi daha verimli hale getirir.

Orion’a form göndermek resmî TÜBİTAK başvurusu sayılır mı?

Bir merkeze veya programa ilgi formu göndermekle resmî başvurunun tamamlanması aynı işlem olarak varsayılmamalıdır. İlgili formun amacını ve sonraki adımları kontrol edin. TÜBİTAK ve uygulayıcı kuruluş tarafından belirtilen resmî başvuru yolunu, tarihleri ve onay adımlarını ayrıca izleyin. Başvuru durumunuzu ilgili sistemde doğrulayın.

Sunumum iyi olursa yatırım kesinleşir mi?

Hayır. Sunum değerlendirme sürecinin bir parçasıdır. Uygunluk, iş planı, teknoloji, ekip, pazar ve ilgili yatırım süreçleri birlikte ele alınır. İyi sunum, zayıf veya doğrulanmamış temel varsayımların yerini tutmaz. Hazırlığın amacı, projenizi açık ve doğru biçimde değerlendirmeye sunmaktır.

Başvuru öncesi son dosya kontrolü

Problem tanımı, müşteri kanıtı, teknik hedef, iş paketleri, bütçe ve ekip açıklamalarını yan yana açın. Aynı hedef ve takvim kullanılıyor mu? Teknik performans iddiaları test verisiyle mi, hedefle mi anlatılıyor? Kaynak ihtiyacı faaliyetlerden türetilmiş mi? Açık kalan soruları listeleyip son görüşmede uygulayıcı kuruluşa iletin. Dosyanın güçlü görünmesinden önce doğru ve tutarlı olmasına odaklanın.

Son olarak başvuruyu gönderen kişinin bütün içeriği anladığından emin olun. Dışarıdan destek alınmış olsa bile proje ekibi bütçeyi, yöntemi ve hedefleri açıklayabilmelidir. Hazırlık süreci sonunda elinizde yalnızca bir başvuru dosyası değil, uygulanabilir bir girişim planı bulunması amaçlanmalıdır. Müşteriye, teknolojiye ve kaynak kullanımına ilişkin bu açıklık, başvuru sonucundan bağımsız olarak sonraki çalışmalarınıza katkı sağlar.

İlgili rehberler

Bu konuyu bir sonraki adımla birleştirmek için KOSGEB mi, TÜBİTAK BİGG mi? Girişiminiz İçin Hangi Yol Uygun? ve İş Fikrim Var, Nereden Başlamalıyım? İlk 90 Gün Rehberi yazılarını inceleyebilirsiniz.