TEKMER seçerken sormanız gereken 15 soru

TEKMER seçerken sorulacak en yararlı sorular, kurumun tanıtımını tekrar ettiren sorular değil; girişiminizin nasıl çalışacağını, hangi hizmeti hangi koşulla kullanacağını ve hangi yükümlülüğü üstleneceğini açıklığa kavuşturan sorulardır. Bu rehberdeki on beş soru, ilk görüşmeden sözleşme değerlendirmesine kadar kullanılabilecek bir inceleme listesi sunar. Yanıtları yalnız dinlemek yerine kapsamı, dayanağı ve sonraki adımıyla birlikte kaydetmek önemlidir.

Soruların hepsine aynı görüşmede ayrıntılı yanıt almak gerekmeyebilir. Önce işinizi durdurabilecek konuları netleştirin, ardından hizmetlerden nasıl yararlanacağınızı konuşun. Bir konuda yanıt verilmemesi her zaman olumsuzluk anlamına gelmez; başka bir sorumluya danışılması veya belge hazırlanması gerekebilir. Önemli olan belirsizliğin görünür kalması ve karar vermeden önce gerekli açıklamanın tamamlanmasıdır.

Görüşmeden önce kısa bir hazırlık yapın

Girişiminizi iki dakikada anlatabilecek bir özet hazırlayın: kimin hangi sorununu çözüyorsunuz, ne geliştirdiniz ve önünüzdeki dönemde hangi işi tamamlamak istiyorsunuz? Ardından üç zorunlu ihtiyacınızı yazın. Bunlar olmadan çalışmanın nasıl aksayacağını açıklayabiliyor olmalısınız. Belirli bir cihazı kullanmak, müşteriye sunum yapmak veya ekibin aynı gün bir araya gelebilmesi farklı gereksinimlerdir.

Yanıt kaydı için dört sütun yeterlidir: soru, alınan açıklama, dayanak ve takip edilecek konu. Bu düzeni bir denetim formu gibi değil, karşılıklı anlayışı koruyan görüşme notu gibi kullanın. Kayıtların tarihini yazın; daha önce konuşulan koşulların sonradan değişip değişmediğini böylece fark edebilirsiniz. Merkezle görüştükçe kendi ihtiyacınız da netleşebilir; bu değişikliği notlara işleyin.

1. Hangi statüde faaliyet gösteriyorsunuz?

TEKMER adını taşıyan bir yapıyla görüşürken statüsünü ve işletici kuruluş bilgisini anlamak başlangıç noktasıdır. KOSGEB’in güncel yönergesi, TEKMER ad kullanım hakkını ve işletici kuruluşu tanımlar. Kurumun tanıtımında kullanılan ifadelerin hangi resmî çerçeveye dayandığını sormak, sonraki başvuru ve hizmet görüşmelerini doğru zemine yerleştirir.

Yanıtta kurum adı, ilgili resmî kaynak ve sizin muhatap olacağınız yapı anlaşılır olmalıdır. TEKMER, teknoloji geliştirme bölgesi, kuluçka ve çalışma alanı gibi kavramların birlikte kullanılması durumunda aralarındaki ilişkiyi açıklamalarını isteyin. Statü bilgisi tek başına hizmet kalitesini göstermez; ancak hangi süreç hakkında konuştuğunuzu belirler. Tanıtımdaki benzer kelimelerden aynı hak ve yükümlülük sonucunu çıkarmayın.

2. Benim girişimim hangi başvuru sürecine uygun?

İlk görüşme, çalışma alanı talebi, proje başvurusu ve belirli bir programa katılım farklı süreçler olabilir. Hangisine başvurduğunuzu, hangi bilgilerin istendiğini ve kimlerin değerlendirme yapacağını sorun. Güncel KOSGEB yönergesindeki TEKMER işletmesi tanımı, Ar-Ge ve inovasyon projesiyle yapılan başvurunun Proje Değerlendirme Kurulunca kabul edilmesiyle bağlantılıdır. Bu nedenle yalnız yer kullanımı ile proje kabulünü birbirine eşitlemeyin.

Sizin için uygun süreç henüz belli değilse ürünün mevcut durumunu ve şirketleşme aşamanızı açık anlatın. Eksik koşulu öğrenmek, yanlış formu tamamlamaktan daha yararlıdır. Yanıt sonunda başvurunun hangi aşamada olduğunu ve bir sonraki adımın kimde bulunduğunu söyleyebilmelisiniz. Görüşmeye davet edilmek veya form göndermek, nihai kabul olarak sunulmamalıdır.

3. İhtiyacımız olan çalışma biçimi burada mümkün mü?

Ekibinizin örnek haftasını anlatın. Kimler hangi gün gelecek, ne kadar odaklanma süresi gerekecek, toplantılar ne zaman yapılacak ve misafirler nasıl ağırlanacak? Alanın güzel görünmesinden önce bu akışa uygun olup olmadığını değerlendirin. Uzaktan çalışan ekip üyelerinin dahil olacağı görüşmeler için bağlantı ve ses koşullarını da düşünün.

Yanıtı yerinde gözlemle tamamlamak yararlı olabilir. Sessiz çalışma gereksinimi varsa yoğun saatlerde ortamı incelemek, yalnız boş bir odanın fotoğrafını görmekten daha açıklayıcıdır. Kullanım sınırlarını ve ortak alan kurallarını öğrenin. Kendi düzeninizi henüz netleştirmediyseniz bunu merkezin çözmesini beklemeyin; önce ekip içindeki çalışma ihtiyacını tarif edin.

4. Teknik faaliyetlerimiz ve ekipmanımız için hangi koşullar geçerli?

Donanım, prototip, malzeme veya özel cihaz kullanan girişimler, genel ofis uygunluğuyla yetinmemelidir. Yapılacak işin niteliğini anlaşılır biçimde anlatıp hangi faaliyetlere izin verildiğini sorun. Elektrik, depolama, güvenlik, taşıma, gürültü ve ortak alan kullanımının sizin işiniz açısından hangi koşullara bağlı olduğunu netleştirin.

Gerekli teknik altyapı kurumda bulunmuyorsa dışarıdan hizmet alımının nasıl yürütülebileceğini araştırın. Bir laboratuvara yönlendirilmek, o laboratuvarın kapasitesi ve kullanım koşullarının kesinleştiği anlamına gelmez. İlgili tarafın kabulü, zamanlama ve bedel ayrıca doğrulanmalıdır. Kritik bir gereksinim için yalnız “halledilir” açıklamasına dayanmak yerine somut sonraki adımı isteyin.

5. Sunulan hizmetlerden yararlanmak için ne yapmalıyız?

Hizmet listesindeki bir başlığın fiilen nasıl kullanıldığını sorun. Başvuru mu gerekiyor, randevu mu alınıyor, belirli dönemler mi bekleniyor, ek ücret var mı? Bu ayrıntılar, tanıtımdaki hizmetin sizin takviminize uyup uymadığını belirler. Hizmetin kim tarafından sağlandığını ve kapsamının nerede açıklandığını da öğrenin.

Örnek bir talep üzerinden konuşmak yararlıdır: “Müşteri teklifimizin kapsamını gözden geçirmek istiyoruz; ilk adımımız ne olur?” Böylece genel destek anlatısından uygulanabilir iş akışına geçersiniz. Yanıtın sonunda hazırlamanız gereken bilgi veya belge belli olmalıdır. Hizmet mevcut olsa bile girişimin yapacağı hazırlık eksikse görüşmeden alınacak katkı sınırlı kalabilir.

6. Uzman veya mentör eşleştirmesi nasıl yapılıyor?

Uzman havuzunun büyüklüğünden önce sizin sorununuza uygun kişiye nasıl ulaşılacağını anlamaya çalışın. Sektör deneyimi, uzmanlık konusu ve görüşmenin amacı eşleştirmede nasıl dikkate alınıyor? İlk eşleşme uygun olmazsa durum nasıl değerlendiriliyor? Görüşme sıklığı ve süresi konusunda genel varsayım kurmadan güncel kapsamı sorun.

Kendi tarafınızda bir karar sorusu hazırlayın. “Büyümek istiyoruz” yerine “Kurumsal müşteriye ilk denemenin kapsamını nasıl sınırlandırmalıyız?” gibi belirli bir konu, uzmanlık uyumunu değerlendirmeyi kolaylaştırır. Mentörün önerisinin uygulama sorumluluğunu devralmadığını unutmayın. Görüşmeden sonra hangi öneriyi hangi kanıtla sınayacağınızı ekip olarak belirlemeniz gerekir.

7. Müşteri ve iş ortağı bağlantılarının kapsamı nedir?

Bir kurumun geniş paydaş çevresine sahip olması, her girişimin istediği kişiyle doğrudan görüşeceğini göstermez. Tanışmaların hangi bağlamda gerçekleştiğini, katılım koşullarını ve girişimden beklenen hazırlığı sorun. Bir etkinliğe katılmak, birebir görüşme yapmak ve ticari anlaşma kurmak birbirinden farklı sonuçlardır.

Talebinizi karşı tarafın anlayabileceği kadar daraltın. Örneğin belirli bir sektörde satın alma sürecini öğrenmek istiyorsanız bunu açıklayın; yalnız “müşteri bağlantısı” istemek belirsiz kalır. Merkez tanıştırma yapabiliyorsa görüşmenin amacını ve takip sorumluluğunu önceden belirleyin. Karşı tarafın satın alma veya iş birliği kararını kurumun garanti edeceği beklentisiyle hareket etmeyin.

8. Başlangıçta ve devam ederken hangi ödemeler oluşur?

Yalnız aylık bedeli değil, başlangıçta doğan ödemeleri ve kullanıma bağlı ek kalemleri sorun. Hangi tutarın hangi hizmete karşılık geldiği anlaşılmalıdır. Ek kişi, ek alan, toplantı kullanımı veya başka hizmetler nedeniyle mali yükün nasıl değişeceğini öğrenin. Görüşmede konuşulan koşullarla yazılı teklifin aynı kapsamı taşıdığını kontrol edin.

Karşılaştırma yaparken bütün merkezler için aynı kullanım senaryosunu kullanın. Bir pakette bulunup diğerinde bulunmayan hizmetleri görünür hale getirin. Henüz belli olmayan bir gideri sıfır kabul etmeyin. Şirket bütçenizi oluştururken kesinleşmemiş destek veya olası satış gelirini mevcut kaynak gibi kullanmadan, kendi mali kayıtlarınız üzerinden değerlendirme yapın.

9. Kamu desteği veya teşvik anlatımının dayanağı nedir?

Bir avantajdan söz edildiğinde hangi düzenlemeye ve hangi koşula dayandığını sorun. Merkeze yönelik destek, girişimin destek başvurusu ve şirketin belirli faaliyetlerine ilişkin uygulamalar farklı konulardır. “Buraya gelirseniz bütün avantajlardan yararlanırsınız” gibi kapsamı belirsiz bir ifadeyi mali planın dayanağı haline getirmeyin.

İlgili resmî kaynağı ve işletmeniz açısından değerlendirilmesi gereken koşulları isteyin. Başvuru zamanı, faaliyet niteliği, proje durumu ve gerekli kayıtlar gibi başlıkların sizin durumunuzda nasıl ele alınacağını yetkin uzmanlarla inceleyin. Bu sorunun amacı bir teşvik listesi toplamak değil, uygulanabilirliği doğrulanmamış beklentileri ayıklamaktır. Yerleşim kararıyla destek uygunluğunu ayrı dosyalarda takip etmek yararlı olur.

10. Fikri varlıklar ve gizli bilgiler nasıl korunuyor?

Ortak çalışma ortamında hangi bilgiyi kimlerle paylaşacağınızı önceden düşünün. Ürün kodu, teknik çizim, müşteri verisi veya ticari tekliflerin görüşmelerde nasıl kullanılacağını sorun. Merkez üzerinden sunulan bir uzman hizmeti varsa gizlilik ve belge paylaşımının hangi koşullarla yürüdüğünü öğrenin. Genel bir topluluk üyeliğini bütün tarafları bağlayan gizlilik düzeni gibi kabul etmeyin.

WIPO’nun fikri mülkiyet stratejisi kontrol listesi, varlıkların belirlenmesi ve iş birliklerinde hakların ele alınması için yararlı sorular içerir. Kendi varlık envanterinizle görüşmeye hazırlanabilirsiniz. Paylaşmanız gerekmeyen ayrıntıları sırf etkileyici görünmek için sunmayın. Sözleşme veya hak sahipliği konusunda belirsizlik varsa somut belgelerle uzman değerlendirmesi alın.

11. Girişimlerden hangi katılım ve raporlama bekleniyor?

Merkez veya programın sizden beklediği zamanı öğrenin. Düzenli toplantı, eğitim, gelişim değerlendirmesi veya belirli belge paylaşımı varsa bunları şirket takvimiyle birlikte inceleyin. Her faaliyetin zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğunu ve ilgili yükümlülüğün hangi süreçten kaynaklandığını sorun. Belirsiz bir “aktif katılım” ifadesini somutlaştırmak iki taraf için de yararlıdır.

Kendi ekibinizde bu işleri kimin takip edeceğini belirleyin. Birden fazla programa katılıyorsanız çakışan takvimleri erken fark edin. Raporlama çalışması işinizi görünür kılabilir; ancak hangi bilgilerin hangi amaçla istendiğinin açık olması gerekir. Katılım koşullarını bilmeden bütün imkânlardan yararlanabileceğinizi varsaymak, sonradan gereksiz hayal kırıklığı yaratabilir.

12. Sorun yaşadığımızda kiminle ve nasıl iletişim kuracağız?

Günlük kullanım sorunu, hizmet talebi ve sözleşme konusu aynı kişinin sorumluluğunda olmayabilir. Hangi konuda kime başvuracağınızı ve talebin nasıl kayda alınacağını sorun. Acil bir fiziksel alan sorunu ile uzun vadeli program önerisinin aynı iletişim kanalından yürütülmesi gerekmeyebilir. İletişim düzenini önceden bilmek, küçük aksaklıkların büyümesini önler.

Görüşmede kesinleşmemiş yanıt sürelerini varmış gibi kabul etmeyin; kurumun tanımladığı düzeni öğrenin. Siz de talebi açık yazmayı taahhüt edin: ne oldu, hangi işi etkiliyor ve hangi açıklamaya ihtiyaç var? “Her şey aksıyor” gibi genel ifadeler yerine somut olay paylaşmak çözümün önünü açar. Önemli kararları karşılıklı anlaşılacak biçimde yazılı kaydetmek yararlıdır.

13. Ekip büyürse veya çalışma ihtiyacı değişirse ne olur?

Başlangıçta iki kişi olan ekip daha sonra büyüyebilir; müşteri teslimatları arttıkça toplantı veya depolama ihtiyacı değişebilir. Alan ve hizmet kapsamını değiştirme seçeneklerini sorun. Böyle bir imkânın bulunması, istediğiniz tarihte kapasite olacağı anlamına gelmez. Değişiklik talebinin nasıl değerlendirileceğini ve hangi koşulların yeniden konuşulacağını öğrenin.

Tersine, faaliyetiniz daha fazla uzaktan çalışmaya dönebilir. Bu durumda kullanılmayan kapsam için hangi seçeneklerin bulunduğunu da inceleyin. Amaç her geleceği sözleşmeye yazmak değil, değişiklik yönetiminin temelini anlamaktır. Büyüme varsayımınız gerçekleşmediğinde de sürdürülebilir olan bir başlangıç düzeni kurmak, girişimin esnekliğini korur.

14. Ayrılma, mezuniyet veya sözleşme sonu nasıl yönetiliyor?

Başlangıç görüşmesinde ayrılmayı sormak olumsuz bir yaklaşım değildir; ilişkinin bütün yaşamını anlamaktır. Kullanım sözleşmesinin sona ermesi ile proje veya program kapsamındaki mezuniyet aynı işlem olmayabilir. Hangisinin sizin durumunuza uygulanacağını ve hangi bildirimlerin beklendiğini öğrenin. Süre, ödeme ve teslim yükümlülüklerini sözleşme üzerinden inceleyin.

Ayrılışın günlük operasyonunu da düşünün. Ekipman, fiziksel evrak, erişim yetkileri ve devam eden hizmetler nasıl devredilecek veya kapatılacak? Şirketiniz açısından gerekli resmî işlemleri ilgili uzmanlarla ayrıca değerlendirin. Bir gün başka yapıya geçmeniz gerekirse hazırlıklı olmak, mevcut ilişkiyi daha sağlıklı ve açık biçimde sürdürmenize de yardımcı olur.

15. Birlikte çalışmanın faydasını nasıl değerlendireceğiz?

Merkezle ilişkinin başarısını yalnız etkinlik sayısı veya alınan görüşme adediyle ölçmeyin. Başlangıçtaki ihtiyacınızın nasıl değişmesini beklediğinizi açıklayın. Müşteri araştırmasının ilerlemesi, teknik kararın netleşmesi veya ekip düzeninin kurulması gibi somut hedefler üzerinden konuşun. Bunların ticari sonuç garantisi olmadığını, çalışma değerlendirmesi için seçilmiş göstergeler olduğunu belirtin.

Belirli aralıklarla kısa bir değerlendirme yapılabiliyorsa yöntemini öğrenin. Siz de hangi katkıdan yararlandığınızı ve hangi ihtiyacın karşılanmadığını açık paylaşın. Sorunu yalnız kuruma veya yalnız girişime bağlamak yerine süreçte neyin eksik kaldığını inceleyin. Bu yaklaşım, memnuniyet ifadesinden daha yararlı bir gelişim konuşması oluşturur.

Varsayımsal örnek: Görüşme notundan çıkan iki eksik

Aşağıdaki olay yöntem göstermek için kurgulanmıştır. Endüstriyel filtrelerin yeniden kullanımını inceleyen bir ekip, ilk ziyaretinde bir merkezden olumlu etkileniyor olsun. Ulaşım uygundur, toplantı alanı ihtiyacına yanıt verebilir ve çalışma ortamı düzenli görünmektedir. Ekip, on beş soruyu görüşme kaydına dönüştürdüğünde iki önemli konunun belirsiz kaldığını fark eder.

Birincisi, filtre numunelerinin alanda saklanıp saklanamayacağıdır. Ekip bunu sıradan ofis ekipmanı gibi değerlendirmiştir; merkez ise malzemenin niteliğini bilmemektedir. İkincisi, ihtiyaç duyulan teknik görüşmenin paket kapsamında mı yoksa dış hizmet olarak mı yürütüleceğidir. Bu iki konu netleşmeden alınan olumlu genel izlenim yeterli değildir.

Kurucular numune özelliklerini açıklayan kısa bir bilgi notu hazırlar ve teknik hizmetin kapsamını yazılı sorar. Yanıtlar geldikten sonra alan kullanımının uygunluğunu ve ek hizmetin bütçesini ayrı değerlendirirler. Örnekte belirli bir kabul veya başarı sonucu yoktur. Kazanım, imza öncesinde görünmeyen iki varsayımın açığa çıkmasıdır. Soruların görevi kurumun zayıf tarafını aramak değil, iki tarafın aynı çalışma biçiminden söz ettiğini doğrulamaktır.

THK & Orion TEKMER görüşmesine bu listeyle hazırlanmak

THK & Orion TEKMER’i değerlendirmek isteyen girişimler hizmetler sayfasından ilgi duydukları alanları inceleyebilir ve ön başvuruda kendi ihtiyaçlarını anlatabilir. Listeyi olduğu gibi göndermek yerine sizin için en kritik beş soruyu ilk görüşmeye taşımanız daha verimli olabilir. Diğer başlıkları sonraki değerlendirme aşamasında tamamlayabilirsiniz.

Görüşme sonrasında kısa bir kayıt oluşturun: netleşen koşullar, yanıt bekleyen konular ve sonraki adımlar. Belirli bir hizmetin sunulacağını, fiyatın veya kapasitenin uygun olduğunu yalnız sayfa başlığından çıkarmayın. Kararınızı güncel kapsam ve karşılıklı açıklamalar üzerinden verin. İyi hazırlanmış bir girişim dosyası, hem kurumun sizi anlamasını hem de sizin kurumdan ne beklediğinizi açıklamanızı kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

On beş soruyu aynı görüşmede sormak gerekir mi?

Hayır. İlk görüşmede çalışmanızı durdurabilecek koşulları ve uygun başvuru yolunu netleştirin. Hizmet kullanımı, sözleşme ve devam koşulları sonraki aşamalarda ayrıntılandırılabilir. Önemli olan kritik bir belirsizliği tamamlanmış bilgi gibi kabul etmemektir.

Sözlü açıklama yeterli midir?

Tanışma ve genel bilgi için yararlıdır. Ancak mali yük, hizmet kapsamı, kullanım sınırı veya yükümlülük gibi kararınızı etkileyen konuları yazılı kaynak ve sözleşmeyle doğrulamak daha sağlıklıdır. Görüşme özetini paylaşmak yanlış anlaşılmaları erken fark ettirebilir.

Merkez bir soruya hemen yanıt vermezse elemek gerekir mi?

Gerekmez. Yanıtın başka sorumludan alınması veya teknik inceleme yapılması mümkün olabilir. Konunun kim tarafından, hangi adımla açıklığa kavuşturulacağını öğrenin. Karar açısından vazgeçilmez bir sorunun sürekli belirsiz kalması ise ayrıca değerlendirilmelidir.

Başka girişimlerin görüşlerini almalı mıyım?

Deneyimleri dinlemek yararlı olabilir. Ancak onların faaliyetleri, sözleşmeleri ve ihtiyaçları farklı olabilir. Deneyimi kesin sonuç vaadi gibi almak yerine kendi sorularınızı geliştirmek için kullanın. Güncel koşulları merkezden ayrıca doğrulayın.

Listeyi hangi sıklıkla yeniden kullanmalıyım?

Ekip büyüklüğü, ürün aşaması veya çalışma biçimi belirgin biçimde değiştiğinde ilgili sorulara dönün. Her seferinde bütün listeyi baştan uygulamak gerekmez. Değişen ihtiyacın hangi kullanım, hizmet ve sözleşme başlıklarını etkilediğini belirlemek yeterlidir.